ABN wil medewerkers weer op kantoor zien, maar kan de werkgever dat zomaar afdwingen?

In dit artikel:

ABN Amro wil in de nieuwe cao vastleggen dat medewerkers minstens de helft van hun werkweek op kantoor werken. De bank zegt dat meer fysieke aanwezigheid de samenwerking, creativiteit en begeleiding van nieuwe collega’s moet verbeteren. Daarmee neemt ABN Amro afstand van zijn eerdere voortrekkersrol op het gebied van hybride werken.

De omslag past in een bredere ontwikkeling. Hoewel ongeveer vijf miljoen Nederlanders regelmatig thuiswerken, verplicht inmiddels 78 procent van de werkgevers een minimumaantal kantoordagen, meestal twee per week. Werkgeversorganisatie AWVN wijst op risico’s van langdurig werken op afstand, zoals minder sociale binding, problemen bij het inwerken en schade aan de organisatiecultuur. Onderzoek dat in Science verscheen, meldt bovendien dat veel thuiswerkers weinig contact met collega’s hebben en minder feedback ontvangen.

Een cao-verplichting zoals ABN Amro voorstelt, komt nog weinig voor. Volgens arbeidsrechtjurist Niels van der Neut kunnen werknemers zich soms beroepen op bestaande afspraken of een verworven werkpraktijk, ook al bestaat er geen algemeen wettelijk recht op thuiswerken. Bij ABN Amro mogen medewerkers momenteel in overleg met hun afdeling bepalen waar zij werken. De vakbonden willen die regeling waarschijnlijk niet vervangen door een verplichting van drie dagen; zij streven juist naar hooguit één vaste kantoordag per week.

Juridische procedures over terugkeer naar kantoor zijn tot nu toe schaars. Werknemers vrezen vaak gevolgen voor hun contract of loopbaan, terwijl werkgevers conflicten willen vermijden. In de Verenigde Staten leggen sommige bedrijven, waaronder JPMorgan Chase en Amazon, inmiddels veel strengere kantoorregels op dan in Nederland gebruikelijk zijn.