AFM: funderingsschade voor veel woningeigenaren niet te betalen
In dit artikel:
Ongeveer 120.000 Nederlandse eigenaren staan voor noodzakelijke reparaties aan de fundering van hun woning vanwege scheuren, vocht of verzakkingen. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) becijfert de totale herstelopgave op ongeveer 11 miljard euro; terwijl een deel van de getroffen huishoudens de kosten kan dragen, ontbreekt het bij circa 75.000 huiseigenaren aan zo’n 6 miljard euro. Voor ongeveer 25.000 huishoudens is lenen volgens de AFM zelfs geen verantwoorde oplossing. Uitstel vergroot bovendien de schade- en herstelkosten.
Breder beeld: Deltares en TNO stelden eerder vast dat in totaal zo’n 425.000 gebouwen in Nederland nu al funderingsproblemen hebben of binnen tien jaar schade zullen krijgen. Bodem- en funderingsexperts wijzen op klimaatverandering als motor achter de stijging: drogere periodes verlagen het grondwaterpeil, waardoor houten palen droogvallen en gaan rotten, maar ook inklinking en krimp van kleigronden kan schade veroorzaken, ook bij huizen zonder palen.
Specialisten benadrukken dat veel woningeigenaren het probleem onderschatten. Deltares/TU Delft-expert Mandy Korff wees erop dat men vaker spaart voor zichtbare zaken als een nieuw dak, terwijl funderingen op termijn ook verslijten. Repareerkosten lopen veelal boven de 10.000 euro en kunnen oplopen tot 100.000 euro, bedragen die voor veel huishoudens buiten bereik liggen. Praktisch bemoeilijkt bovendien dat veel rijtjeshuizen aan elkaar gekoppeld zijn: herstel vereist vaak instemming en deelname van meerdere eigenaren binnen een blok.
De landelijke politiek en instanties ondernemen stappen: het ministerie van Binnenlandse Zaken presenteerde recent de Nationale Aanpak Funderingen en stelt tot eind 2028 56 miljoen euro beschikbaar. Sinds 1 juli vorig jaar bestaat het Fonds Duurzaam Funderingsherstel om eigenaren te helpen die niet via hun hypotheek kunnen bijlenen. Ook bevat een taxatierapport sinds kort een funderingsscore om kopers beter te informeren. Toch vinden deskundigen zoals Frank van Lier (Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek) dat deze middelen slechts een begin zijn: structurele en grotere investeringen, plus innovatie in aanpak en technieken, zijn nodig.
De AFM pleit daarnaast voor preventieve maatregelen (zoals gericht grondwaterbeheer), betere vroegtijdige informatie voor huiseigenaren en het verkleinen van het financieringstekort, waarbij banken, hypotheekverstrekkers, de Nationale Hypotheek Garantie en de politiek een rol zouden moeten spelen. Experts wijzen erop dat eigenaren eerder moeten beginnen met sparen en plannen; hoe eerder herstel plaatsvindt, hoe lager de kosten en hoe kleiner de maatschappelijke en financiële druk op langere termijn.