Bijna 60 landen op conferentie: 'Noodzakelijk om nu af te stappen van fossiele brandstoffen'
In dit artikel:
Afgelopen nacht werd in Santa Marta, Colombia, een gezamenlijke verklaring aangenomen door een groep landen, maatschappelijke organisaties en deskundigen die zich willen inzetten voor het afbouwen van fossiele brandstoffen. De vijfdaagse bijeenkomst, georganiseerd door Colombia en Nederland, had als doel een veilige ruimte te bieden voor dialoog over hoe landen de omschakeling naar duurzame energie praktisch kunnen versnellen.
De bijeenkomst bracht politici, wetenschappers, ngo’s, boeren en jongeren samen. Vanuit Europa was Eurocommissaris Wopke Hoekstra aanwezig; hij verband de urgentie met de recente geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten en noemde de huidige energiecrisis een harde wake-up call die naast klimaatredenen ook economische en energie-onafhankelijkheidsargumenten levert. In Europa lopen de economische kosten volgens hem flink op zolang oorlogen en schokken aanhouden.
Er werden geen nieuwe wettelijk bindende targets afgesproken; het hoofddoel was kennisuitwisseling en het vergroten van wederzijds begrip. Drie thema’s stonden centraal: het terugdringen van afhankelijkheid van olie, gas en kolen; het veranderen van zowel vraag als aanbod van energie; en betere internationale samenwerking. De verklaring constateert dat de energietransitie weliswaar vordert — mondiale hernieuwbare capaciteit zou in 2025 bijna 50% hoger zijn dan in 2023 en vrijwel alle nieuwe vraag wordt door hernieuwbare bronnen ingevuld — maar dat de uitstoot door verbranding van fossiele brandstoffen nog steeds meer dan 75% van de wereldwijde emissies veroorzaakt en de overgang te traag verloopt.
Praktische obstakels voor landen bleken onder meer fiscale regelingen, handelsregels en schuldenbeperkingen. Als concrete vervolgacties spraken de deelnemers af volgend jaar opnieuw bijeen te komen — dan georganiseerd door Ierland en het kwetsbare eilandstaatje Tuvalu — en een Science Panel for the Global Energy Transition op te richten. Dit wetenschappelijk panel moet landen ondersteunen met routekaarten die aansluiten op de doelstelling om de opwarming maximaal 1,5°C te houden.
Milieuorganisaties reageren gemengd: ze prijzen het initiatief en het brede engagement, maar missen bindende toezeggingen en vinden dat rijke landen meer financiële en technische steun moeten bieden aan ontwikkelingslanden. Milieudefensie noemt het hoopgevend dat fossiele brandstoffen nu echt op de agenda staan, maar betreurt dat Nederland niet voor een bindend verdrag stemde.