China omzeilt knelpunten op zee met nieuwe 'zijderoute' door noordpoolgebied

In dit artikel:

De Chinese rederij Sea Legend begint deze week met een wekelijkse containerverbinding tussen Ningbo en Felixstowe. De schepen varen langs de Russische noordkust over de Noordelijke Zeeroute, die in de zomermaanden beter bevaarbaar is doordat het zee-ijs terugtrekt. Het bedrijf richt zich vooral op klanten in Turkije en Noord-Afrika en noemt de dienst de ‘Ice Silk Road’. Onder gunstige omstandigheden kan de reistijd tussen China en het Verenigd Koninkrijk worden teruggebracht van ongeveer veertig dagen naar circa de helft.

De route wint aan aantrekkingskracht nu rederijen de Rode Zee en de strategisch belangrijke zeestraat Bab el-Mandeb proberen te vermijden vanwege aanvallen door de Houthi’s. Ook geopolitieke spanningen rond het Midden-Oosten stimuleren de belangstelling. Vorige zomer werden 23 passages via de Noordelijke Zeeroute geregistreerd, tegen 15 in 2024. Europese maatschappijen waren eerder terughoudend uit zorg over de kwetsbare natuur en mogelijke spanningen met Rusland.

De groeiende interesse blijkt ook uit de bouw van schepen die door ijs kunnen varen: vorig jaar kwamen wereldwijd 167 exemplaren in aanbouw of in de vaart, het hoogste aantal in ruim tien jaar, en voor dit jaar staan er 164 gepland. Toch blijft de route complex. Bemanningen moeten ervaring hebben met ijsnavigatie, terwijl gps in het hoge noorden niet altijd betrouwbaar is. Daarnaast gelden de strenge veiligheids- en milieuregels van de Polar Code.

Volgens verzekeraar Allianz vonden in het noordpoolgebied de afgelopen tien jaar meer dan vijfhonderd scheepvaartincidenten plaats; bijna de helft hield verband met motor- of machineschade. Een wetenschappelijke studie meldt bovendien dat het zee-ijs tussen 2024 en 2025 met 5,8 procent afnam, de sterkste daling ooit gemeten. Deskundigen wijzen daarom zowel op mogelijke lagere CO2-uitstoot door de kortere route als op de grote gevolgen van een olielek in een afgelegen gebied.