Coördinatieproblemen remmen opschaling van biologische landbouw

In dit artikel:

De Nederlandse overheid wil in 2030 vijftien procent van het landbouwareaal biologisch hebben, maar dat doel ligt nog ver weg: nu is ongeveer vijf procent van de landbouwgrond biologisch en in de supermarkt is biologisch voedsel goed voor rond de vier procent van de verkoop. Volgens het artikel komt dat niet alleen door te weinig vraag of te weinig boeren die willen omschakelen. De grotere rem is dat de hele keten elkaar in de praktijk afwacht.

Biologische landbouw levert wel duidelijke maatschappelijke voordelen op, zoals meer biodiversiteit, betere bodem- en waterkwaliteit en steun voor klimaatdoelen. Omdat die baten niet volledig terugkomen in de marktprijs, is overheidssteun logisch. Het huidige beleid zet daarom in op omschakelsubsidies, kennis, innovatie en promotie van biologisch eten. Toch blijft de groei achter, wat laat zien dat er meer speelt dan alleen prijs en consumentengedrag.

De kern van het probleem is coördinatie: boeren stappen pas sneller over als ze zeker weten dat hun oogst verkocht wordt; verwerkers investeren pas bij voldoende aanbod; supermarkten willen zekerheid over volume en afname; en financiers willen stabiele verdienmodellen zien. Daardoor kan niemand de omslag in z’n eentje trekken. De overheid zou volgens het stuk daarom niet alleen individuele bedrijven moeten stimuleren, maar vooral samenwerking in de keten organiseren en duidelijker kiezen welke duurzame landbouwrichting zij op lange termijn centraal stelt. Zonder zo’n koers en bijbehorende infrastructuur blijft de biologische groei waarschijnlijk achter bij de politieke ambitie.