Donald Pols ontslagen door Tata Steel om zijn extreemrechtse verleden: mag dat zomaar?

In dit artikel:

Tata Steel heeft het dienstverband van Donald Pols na één werkdag beëindigd nadat bekend werd dat hij banden had met een extreemrechtse studentenorganisatie in Zuid‑Afrika en daarover had gezwegen. Het bedrijf vond die verborgen betrokkenheid onverenigbaar met de functie en het vertrouwen dat een werkgever van een werknemer mag verwachten, waarna het snel tot ontslag overging.

Wat betekent dit praktisch voor werknemers en werkgevers?
- Geen algemene plicht om politieke opvattingen of lidmaatschappen te melden: Nederlandse werknemers zijn niet per definitie verplicht hun politieke overtuigingen of verenigingslidmaatschappen aan te geven. Dergelijke informatie valt onder gevoelige persoonsgegevens (politieke opvattingen) en valt onder de AVG; verwerking is dus beperkt en moet een juridische grondslag hebben.
- Uitzonderingen en relevante situaties: wanneer een functie uitdrukkelijk vertrouwenspositie, representatie of veiligheid vereist (bijvoorbeeld publiek‑uiterlijke rollen, functies met veiligheidsrisico’s of functies waarvoor een VOG nodig is), kan verborgen extremistische betrokkenheid wel zwaar wegen en leiden tot ontslag of weigering van aanstelling.
- Proeftijd: als er een geldige proeftijd is afgesproken, kan de werkgever het contract tijdens die periode vaak zonder opgaaf van reden beëindigen. De maximale duur van de proeftijd hangt af van de contractduur (bijv. maximaal 1 of 2 maanden afhankelijk van de lengte van het contract).
- Onderzoek en proportionaliteit: werkgevers mogen steekproeven en onderzoek doen naar gedragingen die de bedrijfsveiligheid of reputatie raken, maar moeten daarbij de privacyregels en proportionaliteit in acht nemen. Voor bepaalde functies kan vooraf een VOG of antecedentenonderzoek gevraagd worden.

Kort advies voor werkenden: weeg in hoeverre aspecten van je verleden of lidmaatschappen relevant zijn voor de functie; bij functies met vertrouwens- of veiligheidsvereisten is openheid raadzaam. Voor werkgevers geldt: handel zorgvuldig, documenteer redenen voor ontslag en respecteer privacy‑ en arbeidsrechtelijke regels bij onderzoek en besluitvorming.