Door fraude via verzekeraar Atradius dreigt voor de Nederlandse staat een flinke financiële strop

In dit artikel:

De Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (Fiod) heeft op 3 juli drie bestuurders van financieringsbedrijf Atal Solutions aangehouden. Zij worden verdacht van corruptie, oplichting en het vervalsen van documenten. Justitie legde beslag op hun woningen en bankrekeningen.

Aanleiding is een project waarbij vier oude vrachtschepen van de Griekse rederij Blue Astra Maritime, ook bekend als BAM Shipping, in Turkije zouden worden gemoderniseerd. Damen leverde de verduurzamingstechnologie. De totale investering bedroeg 123,7 miljoen dollar. BAM hoefde volgens de opzet 15 procent zelf te betalen; Atal zou de rest bij externe financiers ophalen en de lening over tien jaar laten aflossen.

Het project maakte gebruik van een exportkredietverzekering (ekv). Daarmee beperkt de Nederlandse overheid het risico voor financiers wanneer buitenlandse klanten mogelijk niet aan hun betalingsverplichtingen voldoen. Atradius voert namens de staat de beoordeling en verstrekking van deze verzekeringen uit. Volgens het ministerie van Financiën is aangifte gedaan rond veertien polissen voor negen projecten. De verdenkingen tegen Atal vormen daar onderdeel van.

Atal zou voor de aanvraag zogenoemde garanten hebben opgevoerd: partijen die bij wanbetaling financieel zouden bijspringen. Het ministerie vermoedt dat bij Atradius accountantsverklaringen zijn ingediend die mogelijk vervalst zijn. Staatssecretaris Eelco Eerenberg spreekt in een Kamerbrief over een vermoedelijk internationaal netwerk. De drie bestuurders hadden eerder functies bij Atradius en de exportfinanciering van Rabobank. Inmiddels is de website van Atal niet beschikbaar en zijn hun onlineprofielen verdwenen.

Volgens de topman van Atal was het project moeilijk te financieren, omdat reguliere banken terughoudend waren. MetLife zou uiteindelijk ongeveer 100 miljoen euro hebben verstrekt. BAM Shipping zou inmiddels tegen een faillissement aan zitten, waardoor betalingen uitblijven. Atal kan daardoor de Turkse werf, Damen en MetLife niet volledig betalen en mogelijk moet Atradius, en daarmee de Nederlandse staat, de schade dragen.

Atradius kan de verzekering pas ongeldig verklaren wanneer fraude is bewezen; dat onderzoek kan jaren duren. De vier schepen zijn volgens berichtgeving op verzoek van Atradius vastgelegd. Eén ligt in Rotterdam. Damen zegt nog bezig te zijn met de financiële afwikkeling. Atradius, het ministerie en het Openbaar Ministerie geven geen inhoudelijke reactie.