EU-regels voor reparatie van apparaten blijkt te werken, maar telefoons? 'Die worden van binnen steeds complexer'

In dit artikel:

Bij GSM Paradise in Rijswijk zien Maurice en Jeffrey Zwalve dat telefoonreparaties toegankelijker worden. Leveranciers bieden inmiddels vaker originele onderdelen aan, waaronder onderdelen van Apple. Ook zijn reparatiehandleidingen beter beschikbaar. Daardoor proberen meer klanten zelf een defect toestel te herstellen, al blijkt dat in de praktijk geregeld lastiger dan onlinevideo’s doen vermoeden.

De veranderingen hangen samen met aangescherpte Europese ecodesignregels. Sinds 2024 moeten fabrikanten bij het ontwerp meer rekening houden met de levensduur en herstelbaarheid van apparaten. Voor smartphones en tablets moeten handleidingen eenvoudig te vinden zijn en onderdelen tegen een redelijke prijs beschikbaar komen. Fabrikanten moeten bovendien reparaties beter mogelijk maken, bijvoorbeeld door minder onderdelen permanent vast te lijmen. Voor onder meer wasmachines, koelkasten en televisies gelden eveneens verplichtingen rond reserveonderdelen.

De Consumentenbond noemt de regels een verbetering. Voor smartphones zijn onderdelen en handleidingen volgens de organisatie beter verkrijgbaar dan voor bijvoorbeeld steelstofzuigers, die buiten de regeling vallen. De bond wil daarom dat meer productgroepen onder de Europese eisen komen te vallen, zodat consumenten ook apparaten als koffiezetters en airfryers vaker laten herstellen in plaats van vervangen.

Niet alle deskundigen vinden een bredere toepassing vanzelfsprekend. Benjamin Sprecher, universitair docent aan de TU Delft en specialist in circulair productontwerp, waarschuwt dat een algemene verplichting kan leiden tot grote voorraden ongebruikte onderdelen. Volgens hem schiet de huidige reparatie-index op het energielabel voor smartphones en tablets bovendien tekort. Die score van A tot E kijkt onder meer naar de toegankelijkheid van het toestel en de beschikbaarheid van informatie en onderdelen, maar zegt niet altijd genoeg over de vraag of onderdelen daadwerkelijk te koop zijn.

Ook de kosten blijven een probleem. Een scherm dat een groot deel van de nieuwprijs kost, maakt reparatie onaantrekkelijk. Daarnaast zijn moderne telefoons technisch complexer geworden, waardoor repareren niet per definitie eenvoudiger is. De Consumentenbond pleit daarom voor duidelijkere informatie over de verwachte levensduur, zodat consumenten beter weten wanneer zij aanspraak kunnen maken op wettelijke garantie.

De Europese regels geven consumenten daarnaast het recht om fabrikanten om reparatie te vragen in plaats van uitsluitend een vervangend product te krijgen. Dat moet binnen een redelijke termijn en tegen redelijke kosten gebeuren. Nederland had de bijbehorende wetgeving uiterlijk op 31 juli moeten invoeren, maar heeft die termijn niet gehaald. Volgens deskundigen zijn strengere prijsafspraken en heldere garantietermijnen nodig om reparatie ook financieel aantrekkelijk te maken.