Europese soevereiniteit vereist ontwikkeling cloud- en AI-markt

donderdag, 23 juli 2026 (00:12) - ESB.nl

In dit artikel:

Nederland en de EU zijn voor hun cloud- en AI-infrastructuur sterk afhankelijk van grote aanbieders van buiten Europa, vooral Amerikaanse partijen. Volgens het artikel maakt die afhankelijkheid Europa kwetsbaar voor buitenlandse beslissingen, zoals beperkingen op AI-diensten, en zet ze de digitale autonomie en het concurrentievermogen onder druk. Europese alternatieven ontstaan niet vanzelf, omdat de markt wordt gedomineerd door schaalvoordelen, gesloten ecosystemen, een geringe waardering van soevereiniteit en een kip-eiprobleem tussen vraag en aanbod.

De auteurs stellen dat beleid nodig is om dat marktfalen te corrigeren. Europese regels zoals de Data Act en Digital Markets Act moeten overstappen en interoperabiliteit verbeteren, maar daarmee ontstaat nog geen sterke Europese markt. Daarom zou de overheid volgens het artikel zelf een grotere rol moeten spelen als ‘launching customer’: door in aanbestedingen expliciet technologische soevereiniteit mee te wegen en een deel van haar vraag te bundelen met andere Europese overheden, kan zij investeringen in Europese cloud- en AI-capaciteit aanjagen. Als voorbeelden worden Airbus en, in het digitale domein, de samenwerking van Europese banken genoemd. De conclusie is dat gerichte vraagsturing kan helpen om Europese alternatieven op te bouwen zonder dat de overheid vooraf één kampioen hoeft aan te wijzen.

BEKIJK OOK:

De Oranjezomer: Thomas van Groningen over nieuwe peiling: 'Die partijen zijn echt de sigaar'