Gemeenten worstelen met afvaldumpers: 'Het is dweilen met de kraan open'

In dit artikel:

Onderzoek van branchevereniging NVRD toont dat illegale bijplaatsingen van afval wijdverbreid en hardnekkig zijn: in 2024 werden bij gemiddeld 37% van de containerlocaties extra's aangetroffen en 72% van de gemeenten meldt veel of regelmatige overlast. Uit een steekproef van RTL Nieuws reageerden 168 van de 342 gemeenten; 48 erkennen een duidelijk afvalprobleem en 52 zien toegenomen klachten van inwoners.

Gemeenten zetten uiteenlopende middelen in — extra boa’s, afvalcoaches, slimme verlichting en meer groen rond afvalpunten — maar resultaten blijven mager. Voorbeelden: Zutphen organiseert een afvalcoach en een afvalfestival om bijplaatsingen terug te dringen; Rotterdam zet circa 60 fte in op monitoring, opruimen, handhaving en communicatie. De financiële druk groeit: de kosten voor gemeenten stegen van gemiddeld €4,50 per huishouden in 2022 naar €6,20 in 2024.

Volgens betrokkenen spelen vooral fysieke omstandigheden in drukke stadswijken een rol: kleine woningen, weinig straatruimte en gebrek aan auto’s om grof afval weg te brengen. Ook sociale factoren — taal- en cultuurverschillen, ingewikkelde thuissituaties of onwetendheid over inzamelmogelijkheden — verergeren het probleem. Handhavers vinden soms sporen, maar veelal worden bewijzen verwijderd, waardoor opsporing lastig blijft; een handhaver noemt het dweilen met de kraan open.

De NVRD pleit daarom voor een bronaanpak: meer nadruk op afvalpreventie, landelijke maatregelen en meer verantwoordelijkheid voor producenten (bijv. uitgebreid producentenverantwoordelijkheid). Opruimen en handhaven alleen houden de stroom gedumpt afval niet tegen; structurele veranderingen zijn volgens de vereniging nodig.