Gepensioneerden met een migratieachtergrond vaker in armoede

In dit artikel:

Gepensioneerden met een niet-Westerse migratieachtergrond, vooral afkomstig uit Marokko en Turkije (en in de toekomst ook groepen uit Afghanistan, Irak of Polen), lopen veel vaker financieel risico dan Nederlandse gepensioneerden zonder migratieachtergrond: ongeveer 40% van hen leeft onder de armoedegrens, tegenover slechts 3–6% bij gepensioneerden zonder of met Europese migratieachtergrond. Dit blijkt uit onderzoek van het NIDI en waarnemingen uit de pensioenpraktijk.

De belangrijkste oorzaken zijn tweeledig. Ten eerste bouwen veel migranten onvoldoende AOW op omdat ze niet 50 jaar in Nederland hebben gewoond; voor elk jaar dat mist wordt 2% van de AOW gekort (bijvoorbeeld 40 jaar wonen → 20% minder AOW). Ten tweede verdienden zij vaak minder per uur en werkten ze in sectoren waar weinig of zwak aanvullend pensioen werd opgebouwd, waardoor het totale pensioeninkomen laag uitvalt.

Er is wel een vangnet: de Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (AIO), maar veel rechthebbenden maken er geen gebruik van. Onbekendheid met de regeling en angst voor terugvordering of korting op toeslagen — versterkt door de toeslagenaffaire — weerhoudt mensen van aanvragen. De gevolgen van pensioenarmoede zijn groot: stress, schaamte, gezondheidsproblemen, eenzaamheid en financiële druk op kinderen die moeten bijspringen.

Het aantal gepensioneerde migranten is sinds het begin van deze eeuw verdubbeld (van circa 200.000 naar ~400.000) en wordt volgens prognoses verder uitgebreid naar ongeveer 900.000 in 2050. Onderzoekers noemen de verwachte toename vooral zorgelijk omdat de sterkste groei plaatsvindt binnen de meest kwetsbare groepen.