Grootschalig terugtrekken geen efficiënte manier van omgaan met zeespiegelstijging

In dit artikel:

De auteurs onderschrijven de oproep van Van Veggel et al. (2026) om economen een grotere rol te geven bij de Nederlandse langetermijnstrategie voor een zeespiegelstijging die tot vijf meter kan oplopen richting 2200. Economische analyses zijn volgens hen essentieel om adaptatiestrategieën te beoordelen op onder meer agglomeratievoordelen, financiële stabiliteit en verdelingseffecten. Tegelijkertijd is er al relevante kennis beschikbaar.

In het kader van het Kennisprogramma Zeespiegelstijging verschenen recent studies naar de financiële en maatschappelijke gevolgen van verschillende richtingen. Daaruit blijkt dat grootschalig ‘Meebewegen’ — land teruggeven aan het water en economische activiteiten verplaatsen — naar verwachting veel duurder is dan alternatieven. De kosten voor nieuwe woningen, infrastructuur en bedrijvigheid wegen niet op tegen besparingen op waterveiligheid en een lager overstromingsrisico. Bij de strategieën Beschermen, Zeewaarts en Meegroeien liggen de publieke uitgaven voor waterveiligheid ongeveer in dezelfde orde als die van het huidige Deltaprogramma, waardoor ze financieel uitvoerbaar lijken. Wel pakken de gevolgen per sector, zoals landbouw, scheepvaart, natuur en drinkwater, sterk verschillend uit.

Verder onderzoek blijft nodig naar minder extreme stijgingsscenario’s, combinaties van maatregelen, het juiste moment voor investeringen en het risico op een kostbare lock-in van beleid. Ook moet duidelijker worden wie van investeringen profiteert, wie betaalt en welke regio’s en sectoren worden geraakt.