Hogere erfbelasting nodig om democratie overeind te houden

In dit artikel:

De groeiende vermogensongelijkheid in westerse landen, vooral via geërfd vermogen, vormt volgens deze bijdrage een serieuze bedreiging voor de democratie. Hoewel inkomensverschillen relatief stabiel blijven, wordt de kloof in bezit steeds groter, waardoor geld niet alleen meer toegang geeft tot onderwijs, zorg en juridische hulp, maar ook tot politieke macht via lobby’s, campagnefinanciering en invloed op media.

De auteur wijst erop dat rijke families hun vermogen steeds beter weten te beschermen, waardoor rijkdom zich over generaties ophoopt en er feitelijke dynastieën ontstaan. Dat werkt politieke ongelijkheid in de hand: onderzoek laat zien dat in landen als de VS de voorkeuren van de allerrijksten veel zwaarder meetellen dan die van gewone burgers, en vergelijkbare patronen zijn ook elders zichtbaar.

Als antwoord pleit de tekst voor een stevige progressieve erfbelasting, die vooral de grootste vermogens raakt en ook geld in stichtingen of buitenlandse constructies meeneemt. Daarnaast wordt gedacht aan een bovengrens voor erfenissen, waarbij het overschot kan worden ingezet voor een startkapitaal voor mensen die niets erven. Zo zou extreme rijkdom worden afgeremd en kan de cirkel van economische én politieke concentratie worden doorbroken.

De bijdrage benadrukt verder dat dit niet alleen een democratische kwestie is, maar ook gaat over gelijke kansen, sociale samenhang en de legitimiteit van het hele systeem. Vooral op de woningmarkt wordt duidelijk hoe erfelijk vermogen kansen vergroot: in veel grote steden is een huis nauwelijks nog te betalen zonder hulp van ouders. Volgens de tekst is erfbelasting daarom geen straf voor succes, maar een middel om de democratie en gelijke kansen op lange termijn te beschermen.