Illegaal geheven Amerikaanse importheffingen onverwacht snel terugbetaald aan bedrijven

In dit artikel:

De Amerikaanse douane heeft inmiddels meer dan 100 miljard dollar terugbetaald aan bedrijven die eerder onrechtmatig importheffingen hadden afgedragen. Van de ongeveer 165 miljard dollar die te veel was geïnd, zijn aanvragen ter waarde van 129 miljard dollar goedgekeurd. Vooral grote ondernemingen profiteren daarvan. Apple ontving circa 2,2 miljard dollar, Nike 986 miljoen, FedEx 800 miljoen en Amazon 640 miljoen dollar.

Ook Nederlandse bedrijven krijgen geld terug. Philips heeft 186 miljoen euro ontvangen en verwacht nog een aanvullende betaling. Heineken kreeg 10 miljoen euro terug en rekent uiteindelijk op ongeveer 40 miljoen. Volgens Elmar Otten van ondernemersvereniging Evofenedex verloopt de afhandeling via een speciaal douaneportaal vooralsnog beter dan veel handelaren hadden gevreesd. De Amerikaanse douane behandelde eerst de eenvoudigste dossiers en werkt nu aan ingewikkeldere aanvragen.

De terugbetalingen zijn het gevolg van een uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof in februari. Het hof bepaalde dat president Donald Trump de betreffende algemene heffingen niet zelfstandig mocht invoeren op basis van een wet voor economische noodsituaties; daarvoor was toestemming van het Congres nodig. De overheid moest daardoor maanden aan geïnde tarieven terugdraaien.

Niet iedereen die de heffingen betaalde, kan echter zelf aanspraak maken op restitutie. Amerikaanse kleine bedrijven die via een importeur goederen invoerden, zijn afhankelijk van die geregistreerde importeur. Ook Nederlandse exporteurs kunnen buiten de regeling vallen wanneer zij een deel van de kosten via lagere prijzen voor hun rekening namen. Zij moeten dan onderling tot een oplossing komen. Consumenten, aan wie bedrijven de heffingen vaak doorberekenden in hogere prijzen, profiteren evenmin rechtstreeks. FedEx zegt zijn klanten in sommige gevallen wel te compenseren.

Democratische politici vinden dat het geld bij werknemers en consumenten terecht zou moeten komen in plaats van bij bedrijven. Ondertussen blijven verschillende producttarieven van kracht en probeert Trump een nieuwe algemene heffing van 10 procent voor 86 landen juridisch te onderbouwen met een handelswet uit 1974. Daarover lopen al rechtszaken.