Kan idealisme samengaan met keiharde commercie?

In dit artikel:

Tata presenteert zich als een concern met een maatschappelijke missie. 66 procent van Tata Sons, de houdstermaatschappij boven onder meer Tata Steel, Tata Motors, Air India en Tata Consultancy Services, is eigendom van vijftien familietrusts. Hun opbrengsten gaan naar onder meer zorg, onderwijs, armoedebestrijding en kunst. Ook zegt de onderneming oog te hebben voor werknemers, consumenten, gemeenschappen en het land waarin zij actief is.

Die idealen botsen volgens de columnist met de noodzaak om winst te maken. Dat conflict kwam onlangs naar voren toen Natarajan Chandrasekaran onverwacht bekendmaakte te vertrekken als topman van Tata Sons. Hij zou van Noel Tata, leider van de familietrusts en halfbroer van de in 2024 overleden Ratan Tata, minder ruimte hebben gekregen voor grote projecten. Het gaat onder meer om een chipfabriek, een batterijfabriek en verduurzaming van de staalactiviteiten.

Noel Tata vreest dat zulke investeringen de schulden te hoog laten oplopen. In dat geval kan Tata Sons volgens Indiase regelgeving mogelijk tot een beursgang worden gedwongen, iets wat de familie wil voorkomen. Daarmee is binnen tien jaar opnieuw een machtsstrijd aan de top ontstaan. In 2016 werd opvolger Cyrus Mistry ontslagen nadat hij onderdelen met tegenvallende resultaten wilde aanpakken.

De auteur plaatst de kwestie in een breder patroon: maatschappelijke ambities van ondernemingen verliezen geregeld terrein zodra winst en aandeelhoudersbelangen zwaarder gaan wegen. Als voorbeelden noemt hij Unilever, Shell, BP en V&D. Zijn conclusie is dat idealisme binnen commerciële bedrijven kwetsbaar blijft zolang financiële continuïteit vooropstaat.