Lang niet iedereen kan biedlogboek inzien: 'Huizenkopers tegen elkaar uitgespeeld'

In dit artikel:

Het biedlogboek, bedoeld om biedingen bij woningverkopen volledig en controleerbaar vast te leggen (prijs, ontbindende voorwaarden, tijdstip), blijkt in de praktijk niet bij kopers terecht te komen zoals bedoeld. Uit onderzoek van Vereniging Eigen Huis (VEH) onder mensen die recent een bod deden, blijkt dat slechts circa 32% achteraf het logboek ontving; van die groep moest 41% er zelf actief om vragen. Dat ondermijnt volgens VEH het doel van meer transparantie en het herstel van vertrouwen na jaren klachten over oneerlijke praktijken.

Sinds februari eist makelaarsbranchevereniging NVM van haar leden dat zij het biedlogboek gebruiken, wat zou moeten gelden voor duizenden transacties per maand. De NVM zegt dat het logboek automatisch beschikbaar komt voor iedereen die een bod heeft uitgebracht en dat aangesloten kantoren zich aan die afspraak houden. De vereniging wijst er wel op dat het document pas wordt geleverd zodra de verkoop onherroepelijk is, vaak weken of maanden na afloop van de biedingsperiode — iets wat kopers volgens de NVM soms anders verwachten.

VEH-meldingen laten echter een breed scala aan problemen zien: sommige kopers krijgen het logboek niet of horen dat er geen gebruik van wordt gemaakt; in andere gevallen zijn logboeken onvolledig of onjuist (telefonische of e-mailbiedingen ontbreken, ontbindende voorwaarden ontbreken, volgorde klopt niet). Ook worden biedingen soms pas na de deadline handmatig ingevoerd en krijgen kopers pas na herhaalde verzoeken of dreiging met een klacht toegang. Soms verdwijnt toegang via biedplatforms voordat kopers het kunnen inzien.

VEH-directeur Cindy Kremer stelt dat transparantie teveel afhangt van individuele makelaars en pleit daarom voor eenduidige wettelijke regels: één uniforme standaard voor het biedproces, verplicht gebruik van het logboek en actief toezicht. De vereniging en makelaarsorganisatie zitten al langer in de clinch, met name over de methode 'open inschrijving', waarvan VEH vreest dat die informatievoordelen voor bepaalde partijen creëert.

Kortom: het instrument om meer transparantie te bieden bestaat wel, maar de uitvoering schiet tekort. Zonder strakkere standaarden, betere handhaving en meer consistente digitale inrichting blijft de beloofde inzichtelijkheid voor kopers regelmatig uit.