Maak waarde natuur zichtbaar in beleidsafwegingen

In dit artikel:

De waarde van natuur wordt in beleid nog te vaak onderschat, terwijl die juist direct invloed heeft op welvaart, gezondheid en economie. Door vervuiling, klimaatverandering en versnippering staat de Nederlandse natuur onder zware druk, en meerdere overheidsdoelen voor waterkwaliteit, stikstof, klimaat en nieuwe natuur lijken volgens de auteur buiten bereik te raken. Tegelijkertijd schuift in Europa en Nederland milieubeleid geregeld naar de achtergrond wanneer economische belangen zwaarder wegen.

Het artikel betoogt dat er inmiddels genoeg instrumenten bestaan om natuur beter mee te wegen in besluitvorming. Daarbij wordt natuur opgesplitst in drie soorten waarde: intrinsieke waarde, omdat natuur ook los van menselijk nut bescherming verdient; instrumentele waarde, zoals drinkwater, bestuiving, koolstofopslag en recreatie; en relationele waarde, de emotionele en culturele band tussen mensen en landschap. Voor al die waarden zijn methoden beschikbaar om ze in cijfers of zelfs in geld uit te drukken, via onder meer ecosysteemdiensten, natuurpunten, natuurkapitaalrekeningen, reistijd- en huizenprijsanalyses en betalingsbereidheidsonderzoek.

Volgens de auteur zijn die schattingen niet perfect en soms onzeker, maar wel belangrijk om natuur niet langer als bijzaak te behandelen. Voor Nederland wordt de jaarlijkse gebruikswaarde van natuur door het CBS al geraamd op 11,5 miljard euro, terwijl de maatschappelijke schade van milieuvervuiling in 2022 op 46 miljard euro uitkwam. De kernboodschap: zolang de waarde van natuur niet structureel wordt meegenomen in MKBA’s, Miljoenennota’s en ander beleid, worden besluiten genomen die uiteindelijk duur uitpakken voor samenleving en leefomgeving.