Meer nieuwe woningen enige oplossing voor het woningtekort, stelt bouwinstituut EIB

In dit artikel:

Het ombouwen van bestaande gebouwen levert steeds minder woningen op, concludeert het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB). In 2024 kwamen via transformatie, optoppen en woningsplitsing nog ongeveer 12.000 woningen beschikbaar; in 2025 waren dat er circa 10.000. Daardoor wordt het moeilijker om de kabinetsdoelstelling van 100.000 extra woningen per jaar te halen.

Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66) trekt de komende vier jaar 41 miljoen euro uit voor projecten met bestaande gebouwen. Zij mikt daarmee op 15.000 woningen per jaar. Volgens het EIB zijn zulke verwachtingen te hoog. Vooral het aantal geschikte leegstaande kantoren neemt af: de transformatie daarvan leverde in 2019 nog 12.000 woningen op, tegenover minder dan 7.000 in 2025.

Het toevoegen van woonlagen aan bestaande huizen brengt jaarlijks slechts 500 tot 600 woningen voort. Dat staat ver af van de 10.000 woningen waarop de overheid rekent. Ook woningsplitsing blijft achter bij de prognoses. Rijksbouwmeester Francesco Veenstra schatte eerder dat hiermee ruimte voor 560.000 woningzoekenden kan ontstaan, maar volgens het EIB ligt de huidige realisatie ongeveer vijftien keer lager. Veenstra zegt dat de bouwsector nog onvoldoende op deze aanpak is ingericht, terwijl splitsen volgens hem sneller kan zijn dan nieuwbouw.

Het EIB benadrukt dat bestaande bouw het tekort niet zelfstandig kan oplossen. Jaarlijks verdwijnen bovendien ongeveer 10.000 woningen door sloop. Daarom moeten er volgens het instituut de komende jaren 100.000 nieuwbouwwoningen per jaar worden gebouwd, tegen circa 70.000 nu. Kleinschalige bouwlocaties aan de randen van steden en dorpen zouden een deel van dat verschil kunnen opvangen.

Het ministerie erkent dat de woningnood groot is en wil zowel nieuwbouw als het benutten van bestaande gebouwen versnellen. De doelstelling verlagen vindt het geen optie. Ook ING concludeerde eerder dat transformatie minder aantrekkelijk wordt door hoge bouwkosten en beperkte huuropbrengsten.