Nederlandse ketens overspoelen de Belgische winkelstraat (maar soms gaat het mis)

In dit artikel:

Winkelen in Antwerpen voelt voor veel Nederlanders vertrouwd: op het perron en in de straten kom je talloze Nederlandse ketens tegen. Vanaf het centraal station bevinden zich voorzieningen en winkels als 2theloo en een Albert Heijn, en op de Meir en zijstraten staan HEMA, Kruidvat, Jumbo, Action, Hans Anders, Pearle, Hunkemöller, Rituals, Van Haren, Wibra en tientallen andere Nederlandse formules. Ook buiten het centrum en in andere steden staan bekende namen als Coolblue, Gamma, Kwantum, Swiss Sense en Boekenvoordeel.

Tussen 2020 en 2026 kromp het totale aantal fysieke winkels in België met ruim 10% (Locatus), maar juist het aantal vestigingen van Nederlandse ketens steeg in die periode met ruim 10% tot bijna 2.500 (Retailsonar). Nederlandse spelers scoren vooral hoog in Vlaanderen; in Brussel en Wallonië zijn ze ook aanwezig, maar minder dominant. Als postkantoren, banken en tankstations buiten beschouwing worden gelaten, blijken ketens als Kruidvat en Zeeman volgens Locatus tot de grootste in aantal filialen in België te behoren.

Experts noemen eenvoudige verklaringen voor die expansie. Gino van Ossel (Vlerick) wijst op de geringe taal- en cultuurbarrière in Vlaanderen en het beheer dat gemakkelijk vanuit Nederland kan plaatsvinden. Els Breugelmans (KU Leuven) benadrukt logistieke voordelen: een distributiecentrum in Nederland ligt vaak dichter bij Belgische winkels dan bij sommige Nederlandse bestemmingen. Retaildeskundige Jorg Snoeck vult aan dat veel ketens op een gegeven moment in eigen land verzadigd raken en groei noodzaakt tot grensoverschrijding; België kan bovendien dienen als tussentap naar grotere markten als Duitsland of Frankrijk, en de gefaseerde aanpak tussen Vlaanderen en Wallonië vergemakkelijkt uitbreiding.

De overstap is niet altijd vlekkeloos: Nederlandse formules maakten blunders door productverschillen (ventielmaten bij fietsbanden), onbegrip van lokale referenties (Monopoly met 'Kalverstraat') of taal- en feestdagverschillen in Wallonië en Vlaanderen. Zulke missers onderstrepen dat België geen exacte kopie van Nederland is.

Recent is ook een trend zichtbaar dat Nederlandse online-startups — bijvoorbeeld My Jewellery, Skins en Coolblue — de stap naar fysieke winkels in België maken, vaak geholpen doordat Belgische klanten hen al online kennen.

Ondanks de sterke aanwezigheid van Nederlandse winkels blijft het winkelklimaat in Belgische steden eigenzinnig: lokale ketens, een andere sfeer en regionale specialiteiten (en bier) houden de ervaring onderscheidend, waardoor veel Nederlanders er nog steeds graag een dagje uit blijven gaan.