Netbeheerders moeten ruimte op vol stroomnet beter benutten

In dit artikel:

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legt netbeheerders een verbeteropdracht op omdat het elektriciteitsnet op veel plaatsen overbelast raakt en gebruikers lang moeten wachten op nieuwe of zwaardere aansluitingen. Steeds meer huishoudens en bedrijven vragen uitbreiding aan door de opkomst van warmtepompen, elektrisch koken en elektrische auto's, maar het netwerk is niet altijd op elk moment vol — buiten piekuren is vaak wel ruimte beschikbaar.

Op een nieuw dashboard beschrijft de ACM welke flexibele contractvormen netbeheerders moeten gaan aanbieden en wanneer die invoerbaar zijn per netbeheerder. Het doel is dat klanten bijvoorbeeld op bepaalde momenten minder of geen stroom mogen afnemen of terugleveren in ruil voor lagere netkosten en een snellere aansluiting. Ook kunnen netbeheerders marktpartijen tijdelijk vragen hun verbruik omhoog of omlaag te brengen tegen betaling, zodat pieken worden vermeden. Voor zulke flexibele oplossingen is beter realtime-inzicht in het netgebruik essentieel.

De ACM stelt dat netbeheerders te traag vooruitgang boeken en onvoldoende transparant zijn over wanneer en waar ruimte op het net beschikbaar is; de toezichthouder verwacht dat netbeheerders zich committeren aan een planning waarvan de eerste resultaten al komend kwartaal zichtbaar moeten zijn. Liander — beheerder voor zo'n 3,5 miljoen aansluitingen in onder meer Noord‑Holland en Flevoland — meldt dat wachttijden voor nieuwe aansluitingen soms kunnen oplopen tot drie jaar, maar dat de situatie sterk per locatie verschilt (soms per wijk of straat).

Netbeheerders waarschuwen verder dat consumenten en bedrijven soms onnodig een zwaardere aansluiting aanvragen (bijvoorbeeld standaard bij vervanging van een keuken of installatie van een warmtepomp), waardoor de druk op het net vergroot wordt. Stedin is begonnen nabellen om te checken wanneer en of extra capaciteit echt nodig is, maar geeft aan dat zij klanten formeel niet mag ontmoedigen: bij een verzoek moet de netbeheerder de uitbreiding uitvoeren.

Kortom: de ACM dringt aan op meer flexibiliteit, betere realtime-informatie en meer transparantie om wachttijden te verminderen en het net slimmer te benutten; tegelijk blijft netwerkverzwaring nodig waar lokale capaciteit tekortschiet.