Onderzoek de haalbaarheid van directe sluiting Kooksgasfabrieken Tata Steel

In dit artikel:

Tata Steel Nederland overweegt de vervroegde sluiting van zijn twee kooksgasfabrieken (kooksfabrieken) die de cokes leveren voor hoogoven 6 en 7. Waar Kooksgasfabriek 2 aanvankelijk in 2029 zou sluiten en Kooksgasfabriek 1 pas na 2031 (tweede fase van verduurzaming), opperde CEO Hans van den Berg dat vervroeging wordt onderzocht. Het kabinet en de betrokken bewindslieden (Stientje van Veldhoven, Jo-Annes de Bat en Annet Bertram) steunen dit principe vanwege de milieuwinst en gezondheidsvoordelen, maar de financiële en operationele haalbaarheid is nog onduidelijk.

De ovens stoten continu te veel gevaarlijke stoffen uit — onder andere benzeen, PAK’s, fijnstof en zware metalen — waardoor de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied al een ontwerp-intrekkingsbesluit voor de vergunningen heeft voorbereid. Vervroegde sluitingen zouden de blootstelling in de omgeving verminderen en het draagvlak kunnen vergroten.

Tegelijkertijd brengt het stopzetten van de kooksgasfabrieken serieuze risico’s met zich mee voor de staalproductie: zonder eigen kooks komt het productieproces van ruwijzer stil te liggen, wat het voortbestaan van de fabriek bedreigt. Mogelijk kan tijdelijk kooks worden ingevoerd uit bijvoorbeeld Polen, Tsjechië, Australië of de VS, maar dat is kostbaar, zeker bij huidige energieprijzen. Financieel levert sluiting ook besparingen op: geen boetes meer voor normoverschrijdingen, geen jaarlijkse onderhoudsinvestering van circa €35 miljoen per fabriek, lagere administratieve toezichtskosten en minder personeels- en bedrijfskosten (ongeveer 450 werknemers betrokken bij kooksproductie).

Voordat maatwerkafspraken uiterlijk 30 september 2026 definitief worden vastgesteld, pleit men voor een onafhankelijk onderzoek deze zomer. Dat moet de totale kosten vergelijken van zelf kooks blijven produceren versus inkopen (inclusief personeels-, investerings- en verliesposten) en opties verkennen om ijzer- en staalproductie te continueren bij een directe sluiting. Alleen op basis van zulke objectieve analyses kan een verantwoord besluit worden genomen.