'Onzekerheid voor Tata Steel', drie vragen over de dreigende sluiting van de kooksfabrieken

In dit artikel:

De omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied wil de vergunningen intrekken van twee kooks- en gasfabrieken van Tata Steel in IJmuiden vanwege structurele overschrijdingen van milieunormen. In die fabrieken wordt steenkool verhit om cokes te maken, een grondstof voor de staalproductie die bij het verbrandingsproces schadelijke stoffen uitstoot die schadelijk zijn voor milieu en gezondheid. De staat had eerder 2 miljard euro toegezegd voor het verduurzamen van Tata Steel, maar de toezichthouder meent dat de omschakeling naar groenere energie (zoals elektriciteit en waterstof) te traag verloopt.

Een onmiddellijke stillegging is niet mogelijk omdat de omgevingsdienst een zorgvuldig juridisch traject moet doorlopen: er wordt eerst een ontwerpbesluit opgesteld, daarna volgt een periode voor zienswijzen van belanghebbenden en pas daarna een definitief besluit waartegen bezwaar- en beroepsprocedures kunnen worden gestart. In dat besluit zal ook een 'redelijke termijn' voor uitvoering worden opgenomen; wanneer precies is nog onbekend. Tata Steel zegt alle opties te onderzoeken en sluit juridische stappen niet uit, maar geeft de voorkeur aan overleg met autoriteiten om een zorgvuldige overgang te realiseren.

Totdat de vergunningen daadwerkelijk worden ingetrokken, mogen de kooksfabrieken blijven draaien, maar de omgevingsdienst handhaaft met boetes bij overtredingen. Voor één fabriek is een dwangsom van 3,2 miljoen euro geëist (mogelijk oplopend tot bijna 10 miljoen), voor de andere is de maximale dwangsom van circa 17 miljoen euro al bereikt. Tata Steel heeft de boetes betaald, maar omdat er op korte termijn geen zicht is op voldoende verbetering, wil de dienst nu tot intrekking overgaan.

Tata Steel had eerder plannen om de kooksfabrieken in 2030 en 2037 te sluiten, maar heeft onlangs aangegeven die datum mogelijk te willen vervroegen; hoe snel dat kan en welke technische en logistieke aanpassingen dat vraagt, wordt nog onderzocht. De fabriekseenheden zijn onderling verbonden: de kooksfabrieken leveren onder meer energie aan andere bedrijfsonderdelen, waardoor een sluiting herinrichting van de energievoorziening op het terrein noodzakelijk maakt. Hoewel cokes ook kan worden ingekocht, brengt een (versnelde) sluiting onzekerheid voor Tata Steel Nederland en voor omwonenden en werknemers.