Iran geeft Straat van Hormuz nog niet vrij, en dat merken wij ook
In dit artikel:
De VS en Iran wijzen elkaar erop dit week gesloten staakt-het-vuren te schenden nu de Straat van Hormuz niet echt is heropend, tot frustratie van onder anderen president Donald Trump. Volgens bronnen binnen de Amerikaanse overheid (New York Times) lukt het Iran niet de honderden zeemijnen te vinden die het eerder in de zeestraat zou hebben gelegd, waardoor de scheepvaart praktisch stil blijft staan.
Sinds de wapenstilstand passeerden slechts enkele schepen: Al Jazeera telde vijf doorgangen op woensdag en zeven op donderdag, tegenover ongeveer elf vlak voor het bestand. In vredestijd varen dagelijks rond de 135 schepen door Hormuz; Iran zou nu, volgens TASS, conform het akkoord maximaal vijftien schepen per dag toelaten. Ruim 600 schepen liggen vast in de Perzische Golf, veelal tankers met olie of gas. Ongeveer honderd Nederlandse schepen zitten vast; de helft vaart onder Nederlandse vlag, de helft is Nederlands eigendom. Nederland bood aan te helpen bij beveiliging, maar alleen als alle vijandelijkheden voorbij zijn.
Iran heeft de voorwaarden voor doorgang aangescherpt: minister Abbas Araghchi zegt dat schepen alleen in overleg met Iraanse strijdkrachten en rekening houdend met technische beperkingen mogen varen. Tezelfdertijd publiceerde de Iraanse havenautoriteit twee zogenaamd veilige vaarroutes om mijnen te vermijden. Bovendien kondigde Iran plannen aan om een tol van 1 dollar per vat te heffen, te betalen in cryptovaluta — een maatregel die internationaal op verzet stuit en door de EU als strijdig met internationaal recht wordt bestempeld.
De onzekerheid raakt de energiemarkt. Na het bestand daalden olie- en gasprijzen kort, maar inmiddels zetten olieprijzen weer krachtig hoger en blijven gasprijzen volatiel. Sinds het begin van het conflict stegen de Europese gasprijs met ruim 40 procent en Brent-olie met circa 36 procent; een vat schommelt rond de 100 dollar. Experten waarschuwen dat zelfs bij hervatting van de scheepvaart de markt niet snel herstelt vanwege beschadigde energie-infrastructuur in de regio.
Nederlandse consumenten merken de effecten: benzineprijzen stegen recent boven €2,50 per liter; na het bestand daalde Euro95 licht naar €2,565 en diesel naar €2,736, maar prijsdalingen lijken fragiel. Toezichthouders en belangenorganisaties verwachten dat hoge brandstof- en gasprijzen voorlopig aanhouden.