Pijn olieprijs kwam snel na begin oorlog, impact op energierekening komt nog
In dit artikel:
ABN AMRO ziet dat de oorlog in het Midden-Oosten Nederlandse huishoudens tot nu toe vooral bij de benzinepomp raakt; hogere energierekeningen zijn nog grotendeels uitgebleven, maar voor wie recent een nieuw contract afsloot zijn de gevolgen al voelbaar. Volgens de bank stegen de olieprijzen binnen enkele dagen na de blokkade van de Straat van Hormuz, waardoor adviesprijzen voor benzine omhooggingen (voor het eerst boven €2,60 per liter). De oliemarkt reageert sneller omdat zij krapper is dan de gasmarkt.
De doorwerking van hogere gasprijzen verloopt met vertraging. In maart was er geen duidelijk algemene stijging van de energierekening, maar nieuwe contracten waren eind maart wel fors duurder dan eind februari: gascontracten ongeveer 27% duurder en stroomcontracten rond 21% (gegevens van ACM). ABN AMRO waarschuwt dat, omdat veel vaste contracten nu aflopen, steeds meer huishoudens de hogere tarieven zullen merken in de komende maanden.
Op basis van geanonimiseerde data van een miljoen klanten noteerde de bank dat het mediane maandbedrag voor energie in 2025 rond €161 lag. Uitgaven aan brandstof stegen in maart naar gemiddeld €155 per huishouden, hoger dan zowel vorige maand als een jaar eerder; correctie voor het grotere aantal dagen in maart verandert die conclusie niet. Autorijden lijkt bovendien iets te zijn afgenomen om kosten te beperken.
Economisch gezien verwacht het kabinet niet direct een recessie (CBS-gegevens), maar de onzekerheid op de energiemarkten maakt het beeld somberder. ABN AMRO rekent erop dat prijzen niet snel terugkeren naar het niveau van vóór het conflict: beschadigde infrastructuur en de benodigde tijd om ketens van productie tot verwerking te herstellen zorgen voor langdurige effecten. Tegelijkertijd zullen contractprijzen waarschijnlijk minder explosief stijgen dan tijdens de energiecrisis van 2022, deels omdat de gasprijs nu minder hard oploopt en het aandeel hernieuwbare energie is gegroeid.