Privaat verzekeren van grote overstromingen duurder dan via overheid

In dit artikel:

Na de wateroverlast in Zuid-Nederland in 2021 is opnieuw de vraag opgekomen hoe schade van grote overstromingen voor huishoudens moet worden vergoed. Een nieuw debat draait om de keuze tussen een private verzekering en een publiek vangnet via de Wet tegemoetkoming schade bij rampen (Wts). Het WODC ziet in een verplichte rampenverzekering voordelen, zoals meer rechtszekerheid, snellere schadeafhandeling en een prikkel voor burgers om zelf risico’s te verkleinen. Maar volgens dit artikel is zo’n private oplossing vooral duur en in de praktijk maar beperkt haalbaar.

De auteurs laten zien dat de jaarlijkse schade van grote overstromingen voor huishoudens nu wordt geraamd op circa 30 miljoen euro, en richting 2050 door dijkversterkingen zou dalen naar ongeveer 5 miljoen euro. Toch zou een private verzekering momenteel ongeveer 74 miljoen euro per jaar kosten, ofwel bijna 10 euro per huishouden. Die premie bestaat vooral uit kapitaalkosten: verzekeraars moeten enorme buffers aanhouden voor zeldzame, maar zeer grote schades. Als de zekerheidseis verder wordt aangescherpt, lopen de premies snel op tot honderden miljoenen of zelfs ruim een miljard euro per jaar.

De kern van de kritiek is dat verzekeraars bij de zwaarste rampen waarschijnlijk toch niet alles zelf kunnen dragen. Bij extreme overstromingen zal de overheid naar verwachting alsnog moeten bijspringen om verzekeraars of burgers te ontzien. Daardoor ontstaat feitelijk een publiek-privaat model waarin de overheid de grootste klappen opvangt. De auteurs stellen daarom dat een publieke regeling via de Wts goedkoper en realistischer is, omdat de staat via schuldpapier en belastingheffing veel voordeliger kan financieren dan private verzekeraars.

Wel erkennen ze dat een verplichte verzekering gedragsprikkels kan geven en dat hybride modellen het overwegen waard zijn. Maar voor de allerzwaarste overstromingsschade blijft volgens hen de overheid uiteindelijk de goedkoopste en meest robuuste partij.