Reparatie van geraakte gasinstallaties in Qatar gaat jaren duren, kost miljarden
In dit artikel:
Recente luchtaanvallen op olie- en gasinstallaties in de Perzische Golf hebben verstrekkende gevolgen voor de regio en de wereldmarkt. Israël bestookte onlangs het Iraanse gasveld South Pars; Iran sloeg terug met aanslagen op een grote LNG‑installatie in Qatar (waar ook een Shell‑fabriek staat) en op een raffinaderij in Koeweit. De getroffen faciliteiten behoren tot de belangrijkste productieplaatsen van vloeibaar gas en lopen volgens staatsbedrijf QatarEnergy “aanzienlijke schade” op.
QatarEnergy waarschuwt dat herstel van de schade drie tot vijf jaar kan duren. In die periode verwacht Qatar een verlies van ongeveer 17% van zijn LNG‑export, met onvermogen om langdurige leveringscontracten aan landen als Italië, België, Korea en China na te komen. Het bedrijf schat het directe omzetverlies op circa 20 miljard dollar. De topman van QatarEnergy gaf aan verrast te zijn door een aanval afkomstig van een ander islamitisch land, zeker tijdens de ramadan.
De klap voor Iran en Irak is op dit moment het hardst. South Pars, het grootste gasveld ter wereld dat door Iran en Qatar wordt gedeeld, is op de Iraanse kant deels buiten gebruik omdat installaties zijn stilgelegd om branden te blussen. Iran stopte tijdelijk met gasexport naar buurland Irak, wat direct leidde tot minder stroomopwekking en elektriciteitsproblemen daar.
Internationaal vertalen de verstoringen zich in hogere olie‑ en gasprijzen: Europese kort- en langetermijncontracten noteerden stijgingen omdat handelaren rekening houden met aanhoudende krapte. Toch blijven de effecten voor Europa relatief beperkt. Qatar levert veel LNG, maar het merendeel gaat naar Azië; Europa haalt veel LNG uit de Verenigde Staten en pipedgas uit Noorwegen. Bovendien ligt de huidige prijsstijging ver onder de piek van september 2022, toen Europese gasprijzen vijf keer zo hoog stonden.
In Nederland voelen consumenten de gevolgen voorlopig weinig. Rond 60% heeft vaste energiecontracten die tarieven beschermen tot verloop; minder dan 10% heeft een dynamisch dag‑tarief dat wel stijgingen ziet. Vergelijkingssite Independer meldde dagprijzen rond €1,38 per m³ voor dynamische contracten — hoger, maar niet in de orde van de energiecrisis van 2022. Toenemende productie van wind en zon dempt ook de afhankelijkheid van gas voor stroomopwekking en beperkt daarmee de consumentenimpact.