Russische economie toont steeds meer barsten na aanvallen op magazijnen van grote webshops

In dit artikel:

Oekraïne voert deze zomer een reeks droneaanvallen uit op distributiecentra van Wildberries en Ozon, de twee grootste Russische onlinewarenhuizen. Sinds 18 juli zijn meer dan twintig magazijnen van Wildberries getroffen. Daarbij kwamen zeker twaalf medewerkers om het leven en gingen meerdere complexen volledig verloren. Ook bij Ozon zijn sinds deze week minstens vijf magazijnen door drone-inslagen in brand geraakt. Woensdag werd in Tambov opnieuw een opslaglocatie, met een omvang van ongeveer veertien voetbalvelden, verwoest.

De aanvallen raken vooral ondernemers die hun handelswaar bij de platforms onderbrengen. Zo verloor een galajurkenonderneemster uit Novosibirsk haar volledige collectie, terwijl een verkoper uit Perm het grootste deel van haar cosmetica kwijtraakte. Een kledingbedrijf in de Kaukasus zag in één week tienduizend kledingstukken verbranden. Voor veel kleine bedrijven betekent de vernietiging van de voorraad een acute financiële crisis. Uitstel van belasting- en verzekeringsbetalingen biedt volgens gedupeerde ondernemers onvoldoende compensatie.

Oekraïne zegt twee doelen na te streven. Volgens Kyiv ondersteunen Wildberries en Ozon de Russische oorlogsinspanningen doordat via hun logistieke netwerken goederen naar het leger kunnen worden gestuurd. Daarnaast wil Oekraïne de Russische economie verzwakken en de gevolgen van de oorlog zichtbaarder maken voor de bevolking. President Volodymyr Zelensky stelde dat de aanvallen een reactie zijn op Russische aanvallen op Oekraïense civiele doelen.

De platforms zijn kwetsbare en bekende doelwitten. Samen vertegenwoordigen ze ongeveer 80 procent van de omzet van Russische webwinkels. Wildberries werkt als marktplaats en opslag- en bezorgdienst voor onafhankelijke verkopers. Het bedrijf verwerkte vorig jaar voor circa 61 miljard euro aan handel en beschikt over een landelijk netwerk van bijna honderdduizend afhaalpunten.

Naast consumentengoederen worden via beide sites ook militaire en zogenoemde dual-useproducten aangeboden. Het gaat onder meer om drones, onderdelen voor wapens, kogelwerende vesten en nachtzichtapparatuur. Wildberries ontkent rechtstreeks aan het Russische leger te leveren, maar inzamelingsgroepen gebruiken de platforms volgens Russische onafhankelijke media wel om onder meer helmen, medische sets en andere benodigdheden naar het front te sturen. De onlineverkoop van zulke artikelen nam na de aanvallen af: bestellingen van kogelvrije vesten en wapenaccessoires daalden met ongeveer een kwart, die van drones met een derde. De totale militaire aanvoer via deze kanalen blijft vermoedelijk beperkt vergeleken met de leveringen van het Russische ministerie van Defensie.

De schade aan Wildberries-magazijnen wordt door analisten geschat op 2 tot 3 miljard euro. Het bedrijf zou ongeveer een derde van zijn logistieke capaciteit zijn kwijtgeraakt en zoekt opslagruimte in Kazachstan. Het vertrouwen neemt af: duizenden eigenaren van afhaalpunten zouden hun zaak te koop hebben gezet. Ook over de toekomst van Ozon bestaan zorgen.

Het Kremlin probeert de gevolgen te beperken. President Vladimir Poetin gaf opdracht tot hulp bij de herbouw en waarschuwde dat Oekraïne met de aanvallen een gevaarlijke nieuwe fase heeft geopend. Een decreet maakt het mogelijk om bedrijven over te nemen die zich onvoldoende tegen drones beschermen. Daarmee worden private ondernemingen feitelijk aangesproken op de financiering van hun eigen luchtverdediging.

De regering heeft echter weinig financiële ruimte. Het Russische begrotingstekort ligt dit jaar naar verwachting rond 60 miljard euro, terwijl de oorlog grote bedragen blijft opslokken. Economen vrezen bovendien extra inflatie doordat vernietigde voorraden schaarste veroorzaken en bedrijven hun hogere logistieke en beveiligingskosten doorberekenen. De aanvallen brengen de oorlog ten slotte ook psychologisch dichter bij gewone Russen, die er minder gemakkelijk aan kunnen voorbijgaan wanneer hun winkels, bestellingen en inkomens rechtstreeks worden getroffen.