Samenstelling defensie-inkoop bepaalt druk op arbeidsmarkt

In dit artikel:

Nederland gaat de komende jaren flink meer investeren in defensie, vooral in materieel, IT en vastgoed, en dat kan extra druk zetten op een arbeidsmarkt die nu al krap is. Het artikel bekijkt daarom hoeveel extra banen de defensie-uitgaven kunnen vragen en of de industrie dat wel aankan.

Volgens de plannen van het kabinet-Jetten stijgt het defensiebudget van 2,0 procent van het bbp in 2026 naar 2,8 procent in 2030 en 3,5 procent in 2035. De krijgsmacht moet groeien naar minstens 122.000 mensen. Een groot deel van het extra geld gaat naar het Defensiematerieelbegrotingsfonds, waarmee onder meer schepen, wapensystemen, software en defensievastgoed worden gefinancierd.

Met een input-outputmodel schatten de auteurs dat 4,75 miljard euro extra defensie-investeringen in 2030 ongeveer 7.500 voltijdbanen aan extra arbeidsvraag oplevert. In 2035, bij 9,65 miljard euro extra, loopt dat op tot circa 15.100 fte. Die stijging blijft relatief beperkt omdat ongeveer 40 procent van het materieel wordt geïmporteerd en dus geen Nederlandse arbeid vraagt.

De grootste absolute vraag ontstaat in de sectoren metaalproducten, bouw en IT. Materieel en munitie leveren veruit de meeste extra banen op, maar per geïnvesteerde euro is vastgoed en R&D arbeidsintensiever omdat die grotendeels in Nederland worden uitgevoerd. Vooral de sector grootmaterieel en transport, waaronder scheepsbouw en militaire voertuigen vallen, krijgt relatief veel extra druk.

De conclusie is dat de bredere economie deze vraag waarschijnlijk wel kan verwerken, maar dat er in al krappe sectoren zoals bouw en IT wel verdringing kan ontstaan. Voor de defensie-industrie zelf is de uitdaging groter: daar is een forse opschaling nodig, en de overheid zal moeten helpen om personeel vrij te maken en keuzes te maken tussen strategische autonomie en arbeidsmarktkrapte.