Schermtijd | Mentale jeuk van telefoon blijft kriebelen met scherm op zwart-wit

In dit artikel:

In Japan verdwijnen door een olietekort als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten tijdelijk kleuren van verpakkingen; snackfabrikant Calbee stapt over op zwart‑wit, andere bedrijven leggen productie stil. Techverslaggever Rutger Otto gebruikt dat nieuws als kapstok om te onderzoeken wat kleurwegneming met gedrag doet—zowel in de supermarkt als op je telefoonscherm.

Sommigen zetten hun telefoon op grijstinten om visueel aantrekkelijke apps minder verleidelijk te maken. Onderzoek van Cynthia Dekker (Universiteit van Amsterdam) laat zien dat dat effect heeft: deelnemers verloren gemiddeld zo’n 20 minuten schermtijd per dag, op een gemiddelde van ongeveer 290 minuten (4,8 uur). Dat is een kleine maar meetbare vermindering. Dekker wijst er echter op dat het vooral de inhoud — gepersonaliseerde feeds en eindeloos scrollen — is die verslavend werkt.

Cognitief neurowetenschapper Surya Gayet (Universiteit Utrecht) benadrukt dat kleur wegnemen de onderliggende 'mentale jeuk' (de drang en angst iets te missen) niet wegneemt. Wel ziet hij een slimme toepassing: door ongezonde producten in zwart‑wit te verpakken en gezonde juist in kleur, kun je koopgedrag positief sturen. Ook praktische voorstellen: alleen bepaalde apps (de verslavende) op grijs zetten, of ’s avonds de telefoon in grijstinten als herinnering om minder te scrollen.

Otto erkent dat grijswaarden niet de kernoorzaak oplossen maar kunnen helpen als onderdeel van een strategie. Hij nodigt lezers uit ervaringen te delen, en verbindt dit stuk aan eerdere columns (onder meer over een AI‑kloon van Ruud Gullit).