Stel groeibedrijven vrij van box 3-belasting

In dit artikel:

De Tweede Kamer gesteunde wijziging van box 3 naar een vermogensaanwasbelasting riep dit jaar felle tegenreacties op uit de start- en scale-upwereld. Belanghebbenden als start-upgezant prins Constantijn en bedrijven zoals Adyen en Picnic waarschuwden dat de maatregel onevenredig zwaar kan uitpakken voor snelgroeiende techbedrijven en hun medewerkers. Kern van de kritiek: veel techtalent ontvangt (een deel van) de beloning in aandelen of opties. Dat bouwt op papier vermogen op dat vaak pas bij een exit of beursgang liquide wordt; een belasting op aanwas van dat vermogen dwingt mensen en bedrijven tot het realiseren van waarde die niet zomaar verkrijgbaar is bij niet-beursgenoteerde ondernemingen.

Voor start- en scale-ups is aandelencompensatie een veelgebruikte manier om financieel beperkte maar talentvolle medewerkers aan te trekken. Die mix van loon en eigendom versnelt innovatie en bedrijfsprestaties en creëert bovendien een vliegwieleffect: succesvolle exits leveren kapitaal en ervaring op dat wordt ingezet in nieuwe ondernemingen, investeringen en mentorship. Voorbeelden uit de internationale geschiedenis zijn PayPal en Skype, waarvan oud-medewerkers en oprichters weer nieuwe invloedrijke bedrijven en investeringsvehikels hebben gevormd.

Het probleem speelt niet alleen op individueel niveau maar raakt het hele ondernemingsklimaat: als werknemers en oprichters worden geraakt door een belasting op niet-gerealiseerde waardestijgingen, kan dat arbeidsmarktprikkels verzwakken, groeiplannen frustreren en de keten van hernieuwd ondernemerschap afremmen. Ter illustratie wordt Zweden genoemd: dat land biedt mogelijkheden om belasting op opbrengsten uit aandelen te laten uitstellen wanneer opbrengsten worden herbelegd in niet-beursgenoteerde bedrijven — een beleid dat samenhangt met een sterke stroom van ‘unicorns’.

Het kabinet heeft inmiddels aangekondigd het box 3-voorstel aan te passen zodat werken bij start- en scale-ups met aandelen aantrekkelijk blijft. Om de Nederlandse groeibedrijven en het langetermijnklimaat voor ondernemerschap te beschermen is zo’n aanpassing volgens critici en experts essentieel. Mogelijke oplossingsrichtingen (niet specifiek door het kabinet genoemd in het artikel) zijn onder meer een vrijstelling of uitstelregeling voor illiquide aandelen, aangepaste waarderingsregels of heffing bij daadwerkelijke liquidatie.