Tekort aan kerosine, diesel en benzine? 'De komende maanden nog niet'

In dit artikel:

Vorig voorjaar klonk de waarschuwing dat er deze zomer mogelijk vluchten zouden worden geannuleerd door een tekort aan kerosine. Negen weken later is de nood minder acuut: Air France-KLM zegt het zomerschema uit te voeren en tekorten lijken voor de korte termijn afgewend. Jan-Willem van den Beukel, directeur van Vemobin (de raffinaderijbranche), noemt vier hoofdredenen voor het luchtje van opluchting.

Ten eerste hebben Europese raffinaderijen hun productieprofiel aangepast en leveren zij relatief meer kerosine: het aandeel kerosine in de productie steeg van ongeveer 9 naar 11 procent, een relatieve stijging van ruim 20 procent. Ten tweede komt er extra kerosine uit de Verenigde Staten beschikbaar; Europese regels zijn versoepeld waardoor iets andere soorten kerosine toegelaten zijn. Als derde draagt een raffinaderij in Nigeria bij met meer levering. Ten slotte hebben Britse versoepelingen van sancties op bepaalde olieproducten — onder meer producten die in landen als India uit Russische olie zijn geraffineerd — de toevoer vergroot. Een extra effect is dat luchtvaartmaatschappijen als Lufthansa en KLM enkele vluchten hebben geschrapt, wat de vraag iets vermindert. Volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) daalt de wereldvraag naar kerosine in 2026 overigens nauwelijks (0,2%).

Toch zijn de voorraden in de belangrijke ARA-havens (Amsterdam, Rotterdam, Antwerpen) fors afgenomen: bijna 40 procent lager dan een jaar geleden, meldt Insights Global. Dat komt omdat er netto van de opslag is onttrokken om aan de vraag te voldoen. Dat is geen duurzame oplossing: op wereldschaal blijft er schaarste, waarschuwt Van den Beukel. De afname van leveringen uit het Midden-Oosten door conflicten is grotendeels (ongeveer driekwart) gecompenseerd door bovengenoemde maatregelen, maar onzekerheid blijft bestaan voor de periode na deze zomer. Raffinaderijen zouden nog meer kerosine kunnen gaan produceren in plaats van benzine, en sommige Amerikaanse raffinaderijen halen momenteel meer kerosine uit een vat olie dan normaal gesproken verwacht wordt.

Ook diesel is op korte termijn minder knelpunt dan eerder gevreesd: importen stijgen en de vraag in delen van Azië daalt (onder meer door vierdaagse werkweken). Desondanks liggen de dieselvoorraden circa 11 procent onder het vijfjaarsgemiddelde en verwacht het IEA beperkte verandering in de wereldvraag. Benzine vormt het minst urgente probleem: voorraden liggen rond het vijfjaarsgemiddelde en zijn hoger dan vorig jaar; Europa is netto exporteur van benzine. Wel geldt dat hogere olieprijzen nog altijd tot stijgende pompprijzen voor benzine, diesel en kerosine kunnen leiden.

Kortom: de directe kans op grootschalige vluchtonderbrekingen deze zomer is afgenomen dankzij productie-aanpassingen en extra importstromen, maar mondiale tekorten en geopolitieke risico’s houden de situatie kwetsbaar op de middellange termijn.