Toeslagen checken in bankapp: 'Gezonde klant ook goed voor de bank'
In dit artikel:
Grote Nederlandse banken stappen actiever in het helpen van klanten bij het aanvragen van toeslagen om financiële problemen te voorkomen of op te lossen. ING heeft onlangs in zijn app een Toeslagen Check toegevoegd waarmee klanten kunnen controleren of ze recht hebben op zorg-, huur- of kinderopvangtoeslag en het kindgebonden budget, en worden doorverwezen naar de betreffende instantie om meteen een aanvraag te doen. Omdat privacyregels het automatisch invullen van aanvraagformulieren op basis van betaalrekeninggegevens verbieden, is het beeld soms onvolledig — bijvoorbeeld wanneer een partner bij een andere bank zit — aldus Japke Kaastra, hoofd financiële gezondheid bij ING. ING ziet dit als een eerste stap en overweegt later ook gemeentelijke regelingen toe te voegen, zoals bijzondere bijstand of kwijtschelding van belastingen.
Rabobank heeft al langer functionaliteiten in de app die inkomsten en uitgaven zichtbaar maken en klanten helpen budgetteren. Daarnaast biedt Rabobank via een speciaal team, Hulp Bij Geldzorgen, particuliere klanten persoonlijke begeleiding met een “luisterend oor, overzicht en begeleiding” om problemen vroegtijdig te tackelen. ABN Amro beschikt over financieel gezondheidscoaches die bij geldproblemen doorverwijzen naar instanties voor toeslagen; ABN en ook ASN zijn terughoudend met het maken van directe koppelingen in de app vanwege privacy- en aansprakelijkheidsvragen.
De urgentie voor deze dienstverlening blijkt uit cijfers en onderzoek: het CPB berekende vorig jaar dat meer dan een miljard euro aan huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget onbenut blijft doordat mensen die er recht op hebben geen aanvraag indienen. ING-onderzoek toont dat veel mensen die moeilijk rondkomen het afgelopen jaar niet hebben nagekeken of zij toeslagen kunnen krijgen, vaak uit de veronderstelling dat ze toch geen recht hebben. Veranderingen in inkomen, gezinssituatie of woning leiden ook vaak niet tot een hernieuwde check, terwijl toeslagen vaak met terugwerkende kracht aangevraagd kunnen worden.
Complexe en veranderende toegangsgrenzen verhogen de verwarring: zo is de inkomensgrens voor zorgtoeslag de afgelopen jaren aanzienlijk verruimd, waardoor veel meer huishoudens in aanmerking kunnen komen. Financiële stress vermindert bovendien de kans dat mensen actief hulp zoeken of fouten willen riskeren bij het doorgeven van gegevens.
De Belastingdienst probeert eerdere inactieve ontvangers te bereiken door brieven in eenvoudiger taal te sturen, maar deze aanpak heeft beperkte effectiviteit; dagelijk gebruik van bankapps biedt banken een kans om actiever en vaker een signaal af te geven. Banken benadrukken dat het niet hun doel is er financieel aan te verdienen; voorkomen van armoede en schulden leidt volgens Rabobank en ING zowel tot minder maatschappelijke problemen als tot minder risico’s en betere klantenrelaties op de lange termijn. Tegelijk blijven juridische en privacyvragen een rem op hoe ver banken kunnen gaan met proactieve dienstverlening in dit domein.