Vermogensbezit zal steeds meer bepaald worden door erfenis

In dit artikel:

Nederland staat volgens deze analyse aan de vooravond van een grote erfenisgolf, vooral door de vermogensopbouw van de huidige generatie 75-plussers. Waar erfenissen vroeger vaak beperkt bleven tot relatief kleine bedragen, is het gemiddelde huishoudvermogen inmiddels sterk gegroeid: in 2023 bedroeg het nettovermogen van een gemiddeld Nederlands huishouden 327.000 euro, terwijl 75-plussers gemiddeld rond de 375.000 euro uitkomen. Samen bezitten 75-plus-huishoudens naar schatting 491 miljard euro, een recordbedrag dat de komende jaren grotendeels zal doorschuiven naar kinderen en andere erfgenamen.

De belangrijkste motor achter die vermogensgroei is de eigen woning. Door decennia van stijgende huizenprijzen is vooral onder oudere huiseigenaren veel overwaarde ontstaan: 75-plussers met een koopwoning kwamen in 2023 gemiddeld uit op 690.000 euro vermogen, tegenover 50.000 euro bij huurders. Bovendien is het aandeel 75-plussers met een koopwoning gestegen tot boven de 60 procent. Daarmee werkt de woningmarkt als een brede vermogensversterker voor huiseigenaren, niet alleen voor de allerrijksten.

Die ontwikkeling vergroot de kloof tussen huishoudens met en zonder koopwoning. Kinderen van oudere huurders kunnen straks gemiddeld maar een bescheiden erfenis verwachten, terwijl kinderen van ouders met een koopwoning vaak tonnen erven. Omdat het aantal erfgenamen per huishouden ook daalt, wordt de erfenis per persoon nog groter. De auteur waarschuwt dat dit de ongelijkheid verder zal verdiepen en suggereert maatregelen zoals zwaardere erfbelasting, ruimere vrijstellingen voor minder vermogende erfgenamen en beleid dat vermogen eerder in het leven inzet, bijvoorbeeld voor studie of hypotheekaflossing.