Inktvis rukt op in Noordzee, nieuwe inkomstenbron voor vissers

In dit artikel:

Nederlandse kotters vingen in 2025 flink meer inktvis: schepen onder Nederlandse vlag haalden 2,3 miljoen kilo pijlinktvis binnen, tegenover 0,8 miljoen kilo in 2015. Sepia volgt een vergelijkbare opwaartse lijn, maar in iets lagere volumes. De toename wordt vooral toegeschreven aan opwarmend zeewater waardoor koudwatervissen zoals kabeljauw en schol noordwaarts trekken, terwijl zuidelijke soorten als inktvis naar de Noordzee opschuiven.

De vangst wordt vooral verhandeld via veilingen in IJmuiden, Urk en ook Oostende; veel van de inktvis gaat naar Zuid-Europese markten (Italië, Spanje, Frankrijk). Verwerkers zoals Neerlandia in Urk bevriezen het grootste deel en sturen het per vrachtwagen naar het zuiden, waar schoonmaken en fileren goedkoper en gespecialiseerder gebeurt. Op de veiling levert inktvis gemiddeld 7–10 euro per kilo op. Volgens het Visserij Jaarboek 2026 leverde pijlinktvis in 2025 Nederlandse vissers circa 36,5 miljoen euro op; alleen tong bracht meer (ongeveer 60 miljoen), terwijl de scholomzet daalde van 34,5 naar 22 miljoen.

Visserijpraktijk en investeringen veranderen mee. Sommige schepen, zoals die van Cornelis Vrolijk, vissen al sinds 2007 met flyshooters op inktvis; voor andere vlootonderdelen betekent omschakelen van bijvoorbeeld boomkor naar bordenvisserij ingestelde investeringen tot tonnen of zelfs een half miljoen euro. Flyshooters vragen weinig aanpassingen. Vissers zoals Hendrik Kramer uit Urk spelen met seizoenen: hij vist platvis en langoustine en schakelt rond januari over op inktvis wanneer dieren groot genoeg zijn. Zijn twee elektrische schepen passen goed bij inktvisvangst omdat die traagere vaarsnelheden toelaten; tong vereist veel hogere snelheid en brandstofkosten.

De snelle toename van vangsten roept politieke en ecologische vragen op. Er bestaat momenteel geen Europees quotum voor inktvis, maar in april dienden PRO en de Partij voor de Dieren een motie die oproept tot meer regulering en inventarisatie van populaties. Partijen waarschuwen dat kortlevende soorten zoals pijlinktvis kwetsbaar zijn: zonder goede monitorings- en beheermaatregelen kan overbevissing leiden tot instorten van de populatie. Staatssecretaris Silvio Erkens kondigde overleg met experts en vissers aan, en erkent dat traditionele beheersmethoden vooral op langlevende soorten zijn afgestemd en mogelijk niet passen bij kortlevende weekdieren.

Kortom: inktvis is een economische meevaller voor Nederlandse vissers en verwerkers, maar de snelle opkomst zet aan tot discussie over duurzaamheid, beheer en benodigde investeringen binnen de sector.