Voeg geopolitiek kapitaal toe aan brede welvaartsanalyses

In dit artikel:

De WRR waarschuwt dat Nederland in een fragmenterende wereldorde niet langer kan doen alsof binnenlands en buitenlands beleid los van elkaar staan. Geopolitieke spanningen raken volgens de Raad steeds meer onderdelen van het dagelijks leven, van economie en digitale infrastructuur tot zorg, energie en toeleveringsketens. Om Nederland weerbaarder te maken, moeten beleid, veiligheid, welvaart en waarden veel samenhangender worden bekeken.

De auteur van dit artikel werkt dat advies uit met een praktisch voorstel: voeg ‘geopolitiek kapitaal’ toe aan de bestaande brede-welvaartsanalyses van CBS en planbureaus. Daarmee zou de overheid beter kunnen meten hoe internationale machtsverhoudingen de Nederlandse belangen beïnvloeden, en hoe besluiten over bijvoorbeeld woningbouw, onderwijs, zorg, investeringen of verduurzaming doorwerken op veiligheid, autonomie en internationale positie.

Geopolitiek kapitaal wordt omschreven als het vermogen van Nederland om weerbaarheid, welvaart en democratische waarden in het buitenland te beschermen en te versterken. Dat kapitaal bestaat uit middelen zoals militaire en economische macht, kennis, diplomatie, bondgenootschappen zoals de EU en NAVO, en inzet voor een op regels gebaseerde wereldorde. Voor een relatief klein land is die mix volgens de auteur noodzakelijk, omdat directe macht alleen niet volstaat.

Volgens de auteur helpt opname in het brede-welvaartskader om spanningen tussen beleidsdoelen zichtbaar te maken en keuzes consistenter te maken. Zo kan eerder worden gezien wanneer binnenlandse maatregelen ook geopolitieke gevolgen hebben, of wanneer buitenlands beleid juist direct bijdraagt aan de welvaart in Nederland. Daarmee zou geopolitiek kapitaal een vaste plaats moeten krijgen in de beleidsvorming, niet als sluitpost maar als centraal afwegingskader.