Voer Europese discussie over doel en vorm van eurobonds

In dit artikel:

Het Nederlandse debat over eurobonds wordt volgens dit artikel te veel versmald tot een alles-of-nietskeuze tussen gezamenlijke schulden en nationale autonomie. De kern van de boodschap is dat er juist meerdere vormen van Europese leningen bestaan, elk met een eigen doel. Vooral in de huidige context van hogere defensie-uitgaven, grote investeringsbehoeften voor innovatie en energie, en geopolitieke onzekerheid zou Europa meer moeten kijken naar hoe gezamenlijke financiering strategisch kan worden ingezet.

De auteurs onderscheiden drie varianten. Ten eerste het bundelen van nationale schulden of tekorten, wat het meest geschikt is om een grote, liquide Europese veilige belegging te creëren en de euro sterker te maken als reservemunt. Deze optie kent wel een groot risico op “moral hazard”, omdat landen minder budgetdiscipline kunnen voelen. Ten tweede zijn er EU-leningen voor crisishulp of gezamenlijke steun, zoals tijdens corona met SURE en Next Generation EU. Die kunnen snel geld losmaken, maar blijken minder goed voor structurele investeringen door versnippering en beperkte verantwoording. Ten derde is er een model waarbij een Europese instelling, zoals de Europese Investeringsbank, zelf leent en het geld rechtstreeks inzet voor Europese projecten. Die aanpak scoort het best op doelgerichtheid en het aantrekken van privaat kapitaal, en past volgens het stuk het beste bij investeringen in bijvoorbeeld defensie, digitalisering en energie-infrastructuur.

De conclusie is dat eurobonds geen monolithisch begrip zijn, maar een instrumentenreeks. Welke vorm wenselijk is, hangt af van het beleidsdoel. Het artikel pleit daarom voor een minder ideologische en meer strategische discussie, waarin Europa kiest voor financieringsvormen die de weerbaarheid en concurrentiekracht van de EU versterken.