Half miljoen huizen in gevaar, herstel nauwelijks te betalen

In dit artikel:

Nieuw onderzoek van toezichthouder AFM laat zien dat funderingsschade voor minstens 120.000 Nederlandse huishoudens onvermijdelijk is en de herstelkosten gezamenlijk rond de 11 miljard euro liggen — gemiddeld ongeveer 92.000 euro per woning. De aanleiding zijn drogere zomers, versterkt door klimaatverandering (met 2018 en 2022 als extreem droge jaren), waardoor grondwaterstanden dalen en bodems inklinken; dat veroorzaakt verzakkingen en ernstige schade aan funderingen.

De problematiek is regionaal geconcentreerd: vooral in Zuid‑ en Noord‑Holland, Overijssel en Friesland, met veel gevallen in steden als Rotterdam, Dordrecht en Haarlem. Financieel is de druk groot: ruim 75.000 eigenaren hebben niet genoeg spaargeld of beleggingen om direct te betalen (samen een tekort van circa 6 miljard euro). Daarnaast vallen meer dan 25.000 huishoudens buiten de reguliere hypotheekruimte, waardoor nog eens ongeveer 3 miljard euro niet via banken gefinancierd kan worden. Dit vergroot het risico op onbehandelde schade, waardedaling en restschulden — met name gevaarlijk voor starters zonder buffer.

De AFM waarschuwt dat het herstel niet alleen bij individuele huiseigenaren gelegd kan worden; veel gevallen zijn blok‑ of wijkgebonden en vragen collectieve aanpak via gemeenten, waterschappen of VvE’s. Ook moet informatie over funderingsrisico’s veel eerder beschikbaar zijn bij kooptransacties. Hypotheekverstrekkers worden opgeroepen hun portefeuilles te analyseren en passende financieringsproducten te ontwikkelen. Snelle, gezamenlijke maatregelen zijn volgens de toezichthouder nodig om doorverwijzing van kosten naar toekomstige kopers te voorkomen.