Waarom de uitpondgolf ook voor veel studenten een probleem is
In dit artikel:
De uitpondgolf en nieuwe regelgeving zetten de Nederlandse woningmarkt vast, met directe gevolgen voor studentenhuisvesting: er is nu al een tekort van ongeveer 21.500 studentenkamers, en dat tekort kan in 2026 oplopen tot 23.000–30.000 kamers. Dit blijkt uit de Landelijke monitor studentenhuisvesting van Kences. Vooral bij de start van het nieuwe collegejaar verwachten veel studenten problemen met het vinden van een kamer.
Oorzaken zijn meervoudig. Verhuurders verkopen massaal huurwoningen (het zogenaamde uitponden) omdat nieuwe regels zoals de Wet betaalbare huur en voorgestelde wijzigingen in box 3 de investeringseconomie voor kamerverhuur verslechteren. De Wet betaalbare huur verplicht bij woningen met meer dan drie studenten groepscontracten, waardoor flexibiliteit en individuele afspraken verdwijnen. Tegelijk heeft aanpassing van het woningwaarderingsstelsel de mogelijkheden om hoge huren te vragen ingeperkt, wat verhuurders extra aanzet tot verkoop. Vastgoedadviseur Bas Wilberts wijst ook op trage nieuwbouw, langdurige ontwikkelingsprojecten en een verslechterend investeringsklimaat dat geldstromen naar het buitenland duwt. Regels en lokale beperkingen blokkeren bovendien herbestemming van leegstaand vastgoed, zoals kantoorlocaties in Amstelveen die vanwege een aanvliegroute bij Schiphol niet geschikt zouden zijn voor wonen.
De gevolgen voor studenten zijn zowel praktisch als sociaal: langer zoeken naar woonruimte (gemiddeld 4,9 maanden vorig jaar, tegen 3,3 maanden in 2016), onzekerheid bij studieplanning, belemmerde persoonlijke ontwikkeling en beperktere sociale contacten. Gemeenten worstelen met oplossingen omdat ze nationale regels moeten naleven en tegelijk andere urgente opgaven hebben, zoals huisvesting van statushouders, arbeidsmigranten en internationale studenten.
Kences-voormalig directeur Jolan de Bie pleit voor het slimmer benutten van bestaand woningaanbod. Concrete maatregelen die al lokaal effect hebben zijn vergunningvrij woningdelen — Utrecht staat sinds 1 juli 2023 toe dat zonder vergunning drie personen een woning delen — en het verruimen van tijdelijke verhuurmogelijkheden aan studenten. Ook wordt aanbevolen studenten als aparte doelgroep met een gericht huisvestingsbeleid te behandelen, vergelijkbaar met seniorenvoorzieningen. Dat kan niet alleen de acute druk op kamers verminderen, maar mogelijk ook de doorslag geven om de bredere woningmarkt weer in beweging te krijgen.
Kernboodschap: gebrek aan doorstroom en beleids- en marktknelpunten veroorzaken een groeiend kamertekort; oplossingen liggen deels in sneller benutten en aanpassen van de bestaande voorraad en in beleidsmaatregelen die huren en tijdelijke verhuur slimmer regelen.