Weeg de klimaatimpact van zorg mee in kosteneffectiviteitsanalyses

In dit artikel:

De Nederlandse zorg heeft zich gecommitteerd aan klimaatneutraliteit in 2050, maar duurzaamheid speelt nu nog geen officiële rol bij de vraag welke behandelingen in het basispakket komen. Daar kan verandering in komen: Zorginstituut Nederland wil experimenteren met duurzaamheid als criterium, vooral door de CO2-uitstoot van nieuwe behandelingen en geneesmiddelen mee te wegen.

De auteur stelt dat dit niet alleen via het criterium ‘uitvoerbaarheid’ moet gebeuren, zoals het Zorginstituut nu voorstelt met vier duurzaamheidsparameters. Juist ook in de kosteneffectiviteitsanalyse zou klimaatimpact moeten meetellen. Die analyse kijkt al breed naar kosten, inclusief maatschappelijke kosten zoals productiviteitsverlies, en zou daarom volgens de auteur ook de maatschappelijke kosten van klimaatschade moeten omvatten.

Dat is relevant omdat de zorg in Nederland ongeveer zeven procent van de nationale CO2-uitstoot veroorzaakt, waarvan het grootste deel indirect uit de keten komt, bijvoorbeeld door productie en transport van medicijnen en zorgmateriaal. Als die klimaatkosten worden meegerekend, kan dat ertoe leiden dat behandelingen met een hoge uitstoot minder snel in het basispakket terechtkomen, of eerder in de dure-geneesmiddelen-sluis belanden. Volgens de auteur vullen beide benaderingen elkaar aan: de duurzaamheidsparameters geven inzicht in de relatieve koolstofruimte, terwijl de kosteneffectiviteitsanalyse de absolute maatschappelijke kosten zichtbaar maakt. Het bezwaar dat klimaatschade lastig in geld is uit te drukken, weegt volgens de auteur niet op tegen het nadeel dat die kosten nu helemaal buiten beeld blijven.