Wereldwijde strijd om diesel, prijzen kunnen nog verder stijgen
In dit artikel:
Drie grote tankers met gezamenlijk bijna een miljoen vaten diesel die vanuit de Verenigde Staten koers zetten naar Amsterdam, draaiden deze week halverwege de Atlantische Oceaan om richting Azië, meldt Bloomberg. Dit illustreert hoe de wereldwijde concurrentie om diesel is verscherpt sinds de oorlog in het Midden-Oosten en de door Iran veroorzaakte blokkade van de Straat van Hormuz.
Marktanalist Ronald Backers (Havenbedrijf Rotterdam) zegt dat tankers met diesel en kerosine uit India, Oman en Qatar die naar Rotterdam voeren al in de tweede week van het conflict afbuigden naar Singapore. Azië wordt daardoor als eerste hard getroffen door tekorten; half april wordt verwacht dat de effecten ook in Europa duidelijk voelbaar worden. De pompprijs voor diesel staat al op een record van ongeveer €2,70 per liter en kan verder stijgen zolang tankers de hoogste bieders in Azië bevoorraden.
Nederland importeert zo’n 14% van zijn olieproducten uit de Golfregio. Routinematig veranderen tankers koers als er elders meer wordt betaald, maar de huidige verschuiving is uitzonderlijk omdat Europa juist diesel vraagt terwijl veel leveringstromen naar Azië verschuiven. Europa exporteert intussen benzine naar die regio; Amsterdam ziet nu zelfs benzine vertrekken naar Azië, iets wat normaal niet voorkomt.
De Nederlandse raffinaderijen spelen een bijzondere rol: Rotterdam produceert relatief veel benzine, terwijl de raffinaderij in Vlissingen veel diesel maakt. Dankzij ligging en infrastructuur heeft Nederland aanzienlijke raffinage- en opslagcapaciteit, waardoor een acuut fysiek tekort in Nederland voorlopig onwaarschijnlijk is. Toch biedt dit weinig bescherming tegen verdere prijsstijgingen. Belangenorganisatie VEMOBIN verwacht dat oliemaatschappijen hun eigen stations proberen te bevoorraden, maar kosten voor consumenten en bedrijven zullen waarschijnlijk oplopen.
Diesel raakt veel sectoren: transport, binnenvaart, landbouw en hulpdiensten. Experts waarschuwen dat hogere prijzen en aanbodverstoringen ruw en schoksgewijs doorwerken; zelfs na een einde van de oorlog kan het maanden duren voordat vraag en aanbod weer in balans zijn. De verwachting: geen snelle oplossing en aanzienlijke economische en maatschappelijke gevolgen.