Zou het Groningen-gasveld toch weer open kunnen? En nog 6 andere vragen
In dit artikel:
Een recente peiling van het RTL-Nieuwspanel toont dat 78% van de respondenten niet wil dat de Groningse gasputten definitief met beton worden verzegeld; 43% vindt zelfs dat het nieuwe kabinet de gaswinning moet hervatten vanwege de oorlog in het Midden-Oosten. De vraag is echter of herstarten praktisch en veilig mogelijk is. Zeven kernpunten uit de beantwoorde vragen:
- Veiligheidsrisico: Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) waarschuwt dat het hervatten van winning het risico op aardbevingen zal vergroten. Hoewel het Groningenveld in 2024 officieel gesloten is, blijven bevingen mogelijk en sommige zouden zwaar genoeg kunnen zijn om kwetsbare woningen te laten instorten.
- Nabije naschokken: De winning is gestopt maar de bodem beweegt nog; na tientallen jaren gasonttrekking is er spanning ontstaan die door aardschokken wordt weggewerkt. Dat proces van drukvereffening kan volgens deskundigen nog tientallen jaren doorgaan, waardoor bevingen ook zonder actieve winning optreden.
- Waarom veel schade? De aardbevingen in Groningen ontstaan relatief ondiep, waardoor de beving zwaarder aanvoelt aan het oppervlak. Een voorbeeld: in november was er een beving van 3,4 bij Zeerijp — één van de krachtigste ooit — waarna het Instituut Mijnbouwschade Groningen binnen tien dagen bijna 4.000 nieuwe schademeldingen ontving en 85 meldingen van acuut onveilige situaties.
- Gevaar voor mensen: Het risico op persoonlijk letsel hangt af van de omvang en duur van eventuele nieuwe winning. Huidige versterkingsmaatregelen beschermen woningen tegen een laag winningsniveau; bij een opschaling zouden extra en zwaardere versterkingen nodig zijn.
- Versterkingsproblematiek en tijdspad: De huidige operatie om huizen te verstevigen loopt naar verwachting — in het gunstigste scenario — door tot minstens 2032 en heeft al zo’n 17 jaar geduurd. Wie nu een huis heeft dat aan de veiligheidsnormen voldoet, kan bij meer winning alsnog geconfronteerd worden met nieuwe versterkingsrondes. Extra versterken voor hogere productie zou mogelijk pas rond het moment dat Nederland van het gas wil af (2050) afkomen.
- Technische en financiële drempels voor gedeeltelijke openstelling: Het idee sommige putten open te houden lijkt logisch, maar vereist complete installaties voor verwerking en transport die continu onderhoud behoeven en jaarlijks miljoenen kosten. Het veld telt circa 300 putten; ongeveer 70 zijn definitief afgesloten, maar het ontmantelen van de rest neemt nog 10–15 jaar in beslag.
- Voorraadalternatief: Strategische voorraden kunnen deels uit bestaande gasopslagen komen, maar die waren praktisch leeg toen recente geopolitieke spanningen oplaaiden.
Kortom: hoewel er publiek draagvlak bestaat om de gaskraan niet permanent te verzegelen en een deel zelfs voor herstart is, maken veiligheidsrisico’s, lange versterkingstrajecten, technische ontmantelingsproblemen en kosten het in de praktijk lastig om op korte termijn opnieuw grootschalig te winnen zonder aanzienlijke maatschappelijke en bouwkundige gevolgen.